روش ھای کاھش رفتار نامطلوب در کودکان (٢)

imagesCA3IJZ25

 

 

 

 

 

 

در ادامه ی مبحث استفاده از پیامدھای منطقی یا روش ھای تنبیھی در کاھش رفتارھای نامطلوب کودکان، در این جلسه به روش ھای زمان ساکت و اخراج کردن خواھیم پرداخت. در جلسه ی گذشته با روش محروم سازی آشنا شدیم که بھتر است در وھله ی اول از آن بھره بگیریم. اگر روش محروم سازی موفقیت آمیز نبود و یا در شرایطی قرار داشتیم که قابل استفاده نبود، می توانیم روش زمان ساکت را به کار بگیریم. در این روش در ھمان محلی که خودمان ھستیم از کودک می خواھیم کمی با فاصله از ما درجایی که مشرف به تلویزیون نیست به عنوان تنبیه به مدت چند ثانیه الی چند دقیقه ساکت بنشیند یا بایستد. این محل بھتر است در خانه جای ثابتی باشد معمولاً صندلی که دورتر از محل نشستن خانواده است ،یکی از صندلی ھای میز ناھارخوری، کنار ستون و از این قبیل جاھا مناسب است. حداکثر زمانی که برای این روش تنبیھی می توانیم استفاده کنیم، مطابق سن کودک است یعنی مثلاً برای یک کودک ۴ ساله حداکثر ۴ دقیقه می توانیم از وی بخواھیم در محل ساکت نشسته یا بایستد ولی ھمان طور که جلسه ی گذشته مطرح شد بھتر است روش ھای تنبیھی را از زمان ھا خیلی کوتاه شروع کنیم مثلاً در حد چند ثانیه و شمارش تا ١٠. در صورت عدم ھمکاری کودک می توان زمان را افزایش داد. پیش از اعمال این روش قطعاً از بحث جھت دار استفاده کرده ایم اما کودک ھمکاری نکرده است. اکنون که می خواھیم این روش را به کار بگیریم ابتدا به رفتار اشتباه و نامطلوب کودک اشاره کرده و سپس مدت زمانی را که کودک باید در محل ساکت باشد به وی اعلام می کنیم. در صورت لزوم از ھدایت فیزیکی ملایم (گرفتن ملایم شانه ھا) برای بردن کودک به محل ساکت استفاده می کنیم. ھمان طور که از نام این روش پیداست، تنھا پس از آن که کودک آرام و بدون صدا در محل قرار گرفت شروع به شمارش یا محاسبه ی زمان می کنیم و اگر کودک در حال جیغ و داد یا قشقرق باشد به وی می گوییم تا زمانی که آرام نشده ھنوز شمارش انجام نمی شود.

در صورت عدم ھمکاری کودک با این روش، آن گاه از روش اخراج کردن یا time out  استفاده می کنیم. این روش بسیار ظریف و حساس است و تا حد امکان بھتراست کمتر به آن متوسل شویم. برای جلب ھمکاری کودک تا حد امکان از تقویت رابطه ی دوستانه با کودک و روش ھای تشویقی بھره بگیریم و در صورتی که این روش ھا مؤثر واقع نشد نھایتاً پیامدھای منطقی را به کار بگیریم باز در درجه ی اول محروم سازی، پس از آن زمان ساکت و در نھایت آخرین روش اخراج کردن باشد. این روش بسیار حساس است زیرا اگر به درستی از آن استفاده نشود می تواند احساس طرد شدن را در کودک ایجاد کرده و منجر به آسیب روانی گردد. بنابراین لطفاً در به کارگیری آن ھمه ی نکات لازم را در نظر بگیرید. اولین نکته آن است که ھنگام اعمال این روش سعی کنید آرام باشید. به ھیچ وجه با حالت ھیجانی ، عصبانیت و به خصوص داد و فریاد این کار را نکنید. لحن صدایتان ملایم و خونسرد و در عین حال محکم و قاطع باشد. محلی که برای اخراج در نظر می گیرید باید روشن، دارای تھویه ی کافی، فاقد وسایل خطرناک یا بالکن باشد. بنابراین حتی اگر در روز اتاقی به دلایل مختلف از جمله پرده ھای ضخیم یا شمالی بودن یا ابری بودن ھوا نیمه تاریک است لامپ را روشن کنید، از انباری، دستشویی، حمام یا اتاقی که بالکن دارد به خصوص در آپارتمان ھای چند طبقه ھرگز به عنوان محل اخراج استفاده نکنید. محل اخراج باید داخل خانه یا آپارتمان باشد. کودک را از خانه بیرون نکنید  و حتی از راه پله برای این کار استفاده نکنید. در اتاق محل اخراج باید باز باشد. تنھا در صورتی که کودک مرتب می خواھد از محل اخراج خارج شود تنھا یک بار تھدید می کنیم که اگر خارج شوی مجبور می شوم در را ببندم و تنھا در صورت عدم ھمکاری کودک در اتاق را ببندید ولی از قفل کردن در جدًا خودداری کنید. در صورت لزوم خودتان پشت در بایستید و دستگیره ی در را نگھدارید. ھمچون ھمه ی روش ھای تنبیھی دیگر ھنگامی که از کودک می خواھید به محل اخراج برود به رفتار نامطلوبش اشاره کرده و مدت زمانی را که باید در آن جا بماند به وی اعلام کنید. حداکثر زمان اخراج نیز مانند زمان ساکت مطابق سن کودک است یعنی برای کودکی مثلاً ۵ ساله نباید این مدت از ۵ دقیقه بیشتر شود. از زمان خیلی کم شروع کنید: در حد چند ثانیه. تنھا در صورت عدم ھمکاری کودک مجددًا در مرحله ی بعدی کمی زمان را افزایش دھید. مدت را مبھم اعلام نکنید مانند این که تا وقتی نگفتم نیا بیرون یا آن قدر بمان تا متوجه اشتباھت بشوی. این امر کاملاً اشتباه است به طور مشخص به کودک مثلاً می گویید: »علی با این که برات توضیح دادم چرا پرت کردن لیوان کار اشتباھیه ولی تو بازم لیوانت رو پرت کردی بنابراین برو به اتاقت تا وقتی که من تا ٢٠ بشمرم. اون موقع اجازه داری از اتاقت بیای بیرون.«

در صورت عدم ھمکاری کودک از ھدایت فیزیکی ملایم استفاده کنید. اما چنانچه کودک شروع به فرار کرد به ھیچ وجه دنبال وی ندوید زیرا این تبدیل به بازی خواھد شد ( که با توجه به چالاک تر بودن کودک احتمالاً شما بازنده خواھید شد!) اما در اولین فرصتی که مجدًا کودک باز می گردد دوباره از وی بخواھید که به اتاقش برود و مدت زمان مورد نظر را در آن محل بماند.

یکی از پرسش ھای رایج والدین درمورد این روش این است که آیا از اتاق خود کودک می توان برای این تنبیه استفاده کرد یا نه. البته در برخی کتاب ھا ممکن است خوانده باشید که بھتر است از اتاق کودک استفاده نشود. در صورتی که اتاق اضافه دارد می توانید از آن استفاده کنید ولی با توجه به این که در فرھنگ طبقه ی متوسط ایرانی معمولاً اتاق اضافه وجود ندارد یا باید از اتاق والدین یا اتاق خواھر/ برادر استفاده کرد که اشتباه است زیرا حریم زوجی والدین یا حریم خصوصی سایر اعضای خانواده مخدوش می گردد، یا باید ازمحل ھایی مانند آشپزخانه و حمام (که دارای وسایل خطرناک است) یا دستشویی و انباری (که تھویه نامناسب دارد) استفاده کرد که مناسب نیستند. عملاً تنھا جایی که می ماند اتاق خود کودک است که با توجه به این که مدت زمان چندان طولانی است مشکل زیادی ندارد. به محض اتمام زمان اعلام شده به کودک می گوییم وقت تنبیه تمام شده و می تواند از محل ساکت یا اخراج خارج شود. در مواردی به خصوص در مورد کودکانی که غد ھستند یا خیلی حساس ھستند ممکن است از خارج شدن از اتاق امتناع ورزند. مراقب باشید که منت نکشید تنھا بگویید: »به ھرحال زمان تنبیه تمام شده و ھر وقت مایل بودی می توانی بیرون بیایی.« سپس بی توجھی کنید تا وقتی که کودک از اتاق خارج شود.

به علاوه مراقب باشید که کدورت، قھر، غر زدن یا سرزنش کردن را ادامه ندھید. کودک اشتباھی کرده شما وی را با پیامد منطقی مواجه کرده اید و دیگر مسأله را با سرزنش کردن و غر زدن یا قھر، به اصطلاح کش ندھید. گاھی والدین به خاطر این روش احساس عذاب وجدان کرده و به خاطر رھایی خودشان از این احساس شروع به توجیه رفتارشان بر اساس بدرفتاری کودک و این که تقصیر خودش بوده! می کنند. این روش اشتباه است. به محض اتمام تنبیه در صورت ھمکاری کودک رفتار عادی داشته باشید و حتی گوش به زنگ باشید تا در صورت بروز کوچک ترین رفتار مثبت از طرف وی، از تشویق و تحسین استفاده کنید.

در انتھا یک بار دیگر یادآوری می کنم نسبت ۴ به ١ را فراموش نکنید و تا حد امکان سعی کنید با بھبود رابطه اتان با کودک و ایجاد رابطه ی دوستانه حجم نافرمانی و عدم ھمکاری را کاھش دھید. تا حد امکان در ابتدا ببینید که آیا با استفاده از روش ھای تشویقی و تحسین و تمجید برای ایجاد رفتارھای مطلوب و کاھش رفتارھای نامطلوب استفاده کنید. تنھا در صورتی که ھیچ یک از این روش ھا جواب نداد به پیامدھای منطقی متوسل شوید.

About admin

Check Also

yy4

بازیهای کامپیوتری را می توان کنترل کرد!!

بسیاری از متخصصین معتقدند که بهتر است کودکان زیر ۳ سال اصلا با کامپیوتر و ...

images

ایده آل یا حداقل

ببینید عزیزان ممکنه الان یک خودروی پیکان مدل۴۷ برای یک خانواده بسیار فقیر که در ...

index

چرا فرزندم به حرفم گوش نمی کند؟

✅به جای حرف زدن از او سوال می پرسید. اگر می خواهید بچه از قوانین ...

images

برای مهار بدرفتاری و بی انضباطی کودک چه راهکارهایی را در نظر بگیریم؟

۱- محدودیت معینی برای رفتار کودک در نظر بگیریید. ۲- رفتارهای پسندیده کودک را تحسین ...

untitled.png5

کارهایی که باعث لوس شدن کودک میشود

کارهایی که باعث لوس شدن کودک میشود: 👈🏼 اگر دو سال اول زندگی فرزندتان او ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *